Assalamu alaykum Ka'dayang landu isab itu kahap me' patilewan. sabab tahati te in pagzakatin dambuwa' amban rukun Islam Lime, duk pagzakatin ma'luwm si kite hati nen, pagsutsi alta' maglabi labi, In Zakatin kahadjehan nen, kahaba tasabbut sambahayangin, tasabbut du sab zakatin, kowe' ne me' upama nen,
( وأقيموا الصلاة وآتوا الزكاة )
duk hekka pe saddi Si pasal isab tilew nu tu:-
Hekka tabassa ku fatawa me' Kaulamaan te, pasalan pagzakat gadji, asal subey du teed tatuhut Sharat nen kowe' du sab sharat kemon iye sasuku' Zinakatan, hati nen iye ne:-
1- بلوغ النصاب-
Subey ngabut si gantaan ne.
2- الحول-
Subey iye ngabut dantahun,
Bassa te bi in fatwa Bin Baz duk kasinduwehan pe me' Ulama'.
إذا كان الراتب لا يتوفر منه شيء بل ينفق في وقته فليس فيه زكاة، أما إذا كان يبقى شيء حتى حال عليه الحول فإنه يزكى إذا كان نصابا فهذا يزكى، في كل مائة اثنان ونصف، والألف خمس وعشرون، أما إذا كان الراتب ينفق في وقته ولا يبقى منه شيء فليس فيه زكاة. والحمد لله.
Bang pain ne gadjihin, ga' ne niya tapondo amban iye, sabab tagastu ne iye, na gey ne subey zinakatan, adapun bang pain ne niya' tebbi sampay umabut ne dantahun, duk sarta' ngabut du sab si Nisab ne ( Gantaan ne) na asal subey Zinakatan, Tiyap2x 100 Riyal (KSA) zakat nen, 2.50 Riyal, duk 1,000 Riyal 25 Riyal, adapun bang gadji ley tagastu atawa taosal, na gana' ne pain ne Zakat ne".
Note: Riyalin (KSA) upama nen 100, si pesos 1,200 ne zakat nen me' Kulang labi me' tellumpu' pesos, kaw isab saddi computation si lahat ten pinas.
Damikkiyan, Fatwa: Sheikh Shanqiti, Salih Alfawzan, duk saddi pe billai mag agid agid du.
Ambat sa' patawwa' me' kaguruhan te dem Undang2x inin duk sine2x ne saddiya,maku ku kamaafan
Tayammum
Iye ne pagsutsi duk bulak atawa batu sutsi, gantî ayil atawa pandi hadas, si sine-sine gâ ngasuwâ bohê atawa gey makausal ne.
Rukun Tayammum
Rukun tayammunin kuwe mapasunu inin:
1. Niyat.
2. Pagpateppak duwe pat tangan si bulak atawa batu sutsi.
3. Napuhan luwe.
4. Napuhan duwe tangan taman timbulakan.
Sunnat Tayammum
1. Min duwe teppak.
2. Napuhan tangan taman siku.
3. Paharap Kiblat.( )
4. Massa duwaa pagpuwas, kuwê matasabbut si pag-ayil ley.
Makabatal Tayammum
1. Kemon makabatal ayil.
2. Bang ne iye ngasuwâ bohê bu makagees iye ngusal ne.
Hantang Pagtayammum
Magniyat iye magtayammum, ubus pateppak ne kaduwe pat tangan nen si bulak sutsi atawa batu, ubus pasapu ne si luwe ne, ubus pateppak ne balik bu pasapu ne si tangan ne taman buku-buku, na bang pasampay ne taman siku ne labi afdal. Tags: kasutsihan
Mê Hinaram Si Aah Taga Junub
1. Nambahayang (fardou ne ke atawa sunnat).
2. Magtawaf si Kaâbah.
3. Paasek si masjid gantâ pahantî lai si dumain nisisita.
4. Massa (ayat) Kor-an (bisan pe dumain si mushaf ).
5. Ngantanan Mushaf.
Sukur ne hadja niya maka-eddo pangadjian. Ya rabbi urunganun kami barakat si ilmu inin.
Mê Sunnat Sambahayang
Kaissâ: Sunnat Muakkadah
Duk siye ne kuwê mê mapasunû ini;
1. Takbiratul Intikal (takbir paglatun usâ).
2. Massa da suwrah atawa da ayat amban dem Kor-an puwas Fatihâ, si rakaat panagnaan duk si ka duwe.
3. Lapal (سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ) (SUBHANA RABBIY Al-ADHEEM) dem rukû, min tellu. (Mahasutsi Tuhan ku mahadjehin)
4. Lapal سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ (SAMIA ALLAHU LIMAN HAMIDAH) si waktu patongas amban parukuan. . (Takale Allahu Taalahin sine-sine mudji Iyehin). Inin si aah dendangan atawa mag-imam hadja
5. Lapal (رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ) (RABBANA WA LAKAL HAMDU) si maâmum si waktu patongas amban rukû, duk si aah dendangan duk Iman bang ubus ne magsamiallah. (Oh Tuhan kami, duk si Kau du pupudjihanin)
6. Lapal (سُبْحَانَ رَبِّيَ الأَعْلَى) (SUBHANA RABBIY AL-AÀLAÀ) dem sujud, min tellu. (Mahasutsi Tuhan ku Malangkewin)
7. Lapal (رَبِّ اغْفِرْ لِي وَارْحَمْنِي وَعَافِنِي وَاهْدِنِي وَارْزُقْنِي) (RABBIGFIRLIY WARHAMNIY WAAFINIY WAH-DINIY WARZUKNIY) si antarâ duwe sujud. ( Oh Tuhan ku ampunun ku duk kalasahanun ku duk maapun ku duk hidayatanun ku duk ridjikianun ku)
8. Tingkô si tahayat awwal.
9. Bassahan tahayat awwal.
10. Pagpapales bassahan si tampat pagpapalesan duk pagkemot si tampat ne.
11. Salawat si Nabi puwas amban tahayat ahir.
Lapal Salawat
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ فِي الْعَالَمِينَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ.
Maana nen;
(Oh Tuhan ku salawatanun Muhammad duk mê Ahli Muhammadin, kuwê panalawat Nu Ibrahim duk mê ahli Ibrahimin, duk urunganun barakat Muhammad duk mê ahli Muhammadin kuwê pangurung Nu barakat pu Ibrahimin duk mê ahli Ibrahimin, si katilingkal alam, bennal-bennal teed Kew Pinupudji, Langkew martabbat Nen).
Kaduwe: Sunnat Gayru Muakkadah
Duk iye ne kuwê mapasunû inin;
1. Massa duwaa iftitah.
2. Mag-aujubillah si panagnaan rakaat dehellu amban kapamassa Fatihâ.
3. Pag-angkat duwe tangan hap atag tainge si hal ngalabô Takbiratul Ihram, parukû, patongas amban rukû, duk bang nengge hap katellu rakaat.
4. Mag- Amin puwas amban Fatihâ.
5. Massa (رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ) (RABBANA WA LAKALHAMDU HAMDAN KATHERAN MUBARAKN FIHI) si tengge ne amban parukuan. (Oh Tuhan kami si Kau pupudjihanin pudji ekka, hãp, tamba manamba barakat nen).
6. Pagbettad duwe tangan si atag kok uwatey, kanawanin diyatâ bibang.
7. Massa duwaa puwas amban salawat si Nabi si Tahayat Akhir.
Duwaa Iftitah
سُبْحَانَكَ الَّلهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالىَ جَدُّكَ وَلاَ إِلَهَ غَيْرُكَ
Maana nen;
Mahasutsi Kew oh Tuhan Ku, duk pinupudji Kew duk barakatan alen Nun, duk langkew pangkat Nun, duk gâ niyâ tuhan saddi amban Kau
Duwaa Puwas Salawat Si Tahayat Akhir
اللَّهُمَّ إِنيِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ وَمِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَمِنْ فِتْـنَةِ اْلمَحْيَا وَاْلمَمَاتِ وَمِنْ شَرِّ فِتْـنَةِ اْلمَسِيحِ الدَّجَّالِ.
Maana Nen:
Oh Tuhan ku bennal-bennal teed aku inin magpatalibun ku si Kau amban siksâ Jahannam duk amban siksâ dem kubur duk amban fitna kaellum duk kamatey duk amban sa laat-laat ne fitna Isa almasi madustaanin.
Mê Makruh Sambahayang
1. Maghalengan.
2. Mayam pa diyatâ.
3. Mambang hawak.
4. Magbinoo bohat.
5. Mag-asek panapet taga warnâ makabimbang mata dem sambahayang.
6. Mag-usaan daran si dumain nisisita teed.
7. Nambahayang si hinaâbu pagbettad kinakan bu kanaugtû iye.
Mê Makabatal Sambahayang
1. Bissara pinagtuuran.
2. Saye pinagtuuran.
3. Naykutan kiblat si gâ niyâ udjul sharâ.
4. Bang niyâ paguwâ amban duwe hinasil (lalan mangê duk tayî).
5. Ninggalan rukun sambahayang atawa nambahan ne.
6. Mangan duk nginum.
7. Padehellu amban Imam.
Farman sin Allahu Ta'ala si surah Al-Furqan Ayat
قال تعالى
و انزلنا من السماء ماء طهورا
paturun weh kami amban diyata langit in bohe sutsi,lanu,lissin
قال الله تعالى
و ينزل من السماء ماء ليطهركم به
Parman: duk pinaturun weh allahutaalla amban diyata langit in bohe pangandaak pagsutsi,
MIFTAH,,BAHASA ARAB,,
,KUNSI BAHASA YAKAN,,,
sambungnen yene kunsi sin sambahayang (TAHARA),bahasa arab,..bang si bahasa yakan,,,Pagsutsi,,,paglanu paglissin, amban kemon hadas,( taga junub)
Bang si sarah ne TAHARA in subey kaam maglanu lanu amban kemon najjis lemmi si aggawta baran duk latun ne si pag-semmek, subey ru isab daran mandi sambil mag bettad tawas si ilek buh gey bawwan pamarananin,duk mag sipilyu daran, duk siwak,duk meh panapet bin subey ru isab dinakdakan daran,dumain isab iyeru pagsongget lahing iyeru pagbunut lahing iyeru pag pessi kenna iyeru panglabas iye ru patuli iyeru panambahayang, daa.,,,miha kite semmek bahagian si pagsambahayang, duk saddi paglengan.
In paglanu amban ginhawa baran lamud iye amban eiman
Sabda rasulla s,a,w
الطهور شطر الايمان
In pag lanu lanu (amban ginhawa baran panemmek) dantenga amban meh (eiman) pamaratsaya,
Farman sin Allahu ta'ala si surah Attawba ayat 11.
ان الله يحب التوابين و يحب المتطهرين
Sabennal teed in allahutaalla makasi malasa si meh magtatawbat,duk makasi malasa si meh maglanu lanu,lissin amaban kemon (amban kemon panemmek latun ne si pangateyan, lanu amban kemon jingki,iggil)
HADAS ATAS DUWE PARKALA:
1-Hadas Akbar,,,hadas hajje
2-Hadas Asgar....hadis diki
(1-)Hadas hajje...subey pinandihan (hatinen taga junub) binasse kemon baran nun,manjari buh kew mag ayil sarta nambahayang ne,
INE NE PAIN HADAS AKBAR,,HADAS HAJJE:
1-Magdakpak duwe kasunnatan maglawlakibini,,,wajib pinandihan katibuukan sin aggawta baran.
2-Hayid: laha si dende kahaba bulan patekka si siye,gey makajari nambahayang, gey makajari ngantan qur-an duk massa qur-an, makajari pakale sadja,
3-Laha Nifas pinag alenan bakas nganak sahinga gey pe taabut eddah ne lanu,
4-Istihada-laha saki kadendehan si puwas siye ilaha amban eddah re,
2-Hadis Asgar...hadas diki...subey kew mag-ayil buh kew nambahayang gey tayma sambahayang nu bang kew gey bakas mag-ayil,,
INE ISAB HADAS ASGAR,,,,HADAS DIKI
(1-)Amban hadas diki yene maka mange,maka antut,maka sungi, maka igit,atwa kan pajatu si iye in madzee atawa kan waddee,
INE ISAB MADZEE: in madzee yene kau guwaan kew pasalan pag imajine si duwe kasuunnatan,sarta pit iye, JIMA
WADDEE: iyene kau guwaan si puwas amban mange nuhut iye poteh,damikkiya iyan najjis,
BAHAGIAN SIN PAGSUTSI,(TAHARA)
الحسية والمعنوية
HISSIYAH DUK MAHNAWIYA
A-In hissiya paglanu amban kemon tampal si ginhawa baran wajib subey ilanuan amban kemon najjis lemmi, istinjah duk pag-ayil,
B-In mahnawiya,,,Paglanu amban kemon saki pangateyan subey ilissinan malemmiin, iggil,jingki,magpasikat duk takabbul,duk duwal si panuknaan pagkahi ne,
PARAGPAK NE KEW SI SAMBAHAYANG PUWAS AMBAN TAHARA.
Hatinen: gey kite dinaak patapit atawa kan paharap si allahutaalla bang domain kite lanu duk lissin,hatinen subey dahu taeddoh nu in kunsi hasupaya kew makahasil karidaan amban alla hutaalla,
Sabda sin Rasul s.a.w:
لا يقبل الله صلاة من أحدث حتى يتوضأ
Gey tayma in sambahayang sine sine taga hadas sahingga gey makapag ayil
مفتاح الصلاة الطهور | الوضوء للصلاة وما جاء أنه لا تقبل صلاة بغير طهور
1-Kunsi sambahayang magsutsi (TAHARA) mag ayil sabab gey tayma sambahayang nu bang gah niya ayil nu.
2-قال رسول الله : " مفتاح الجنة الصلاة و [مفتاح الصلاة] الوضوء ".
2-Hadis rasululla sallallahu alaihi wasallam.kunsi sin surga sambahayang kunsi sin sambahayang (ayil)
اللهم افتح لي أبواب رحمتك
3-Nganduwaa kew ubus nu mag ayil, oh!tuhan ku
lukahun aku in gawang rahmat nu.
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : لا وضوء لمن لم يذكر اسم الله عليه .
(بسم الله)
4-Hadis rasulullalla sallallahu alaihi wasallam…gey sampurna ayilin bang gey makalapal alen alla hutaalla,,,(BISMILLA)
سمعت أباها يقول : سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول : لا صلاة لمن لا وضوء له ولا وضوء لمن لم يذكر اسم الله عليه .
(بسم الله)
5-Hadis rasululla sallallahu alaihi wasallam takale ku rasululla sallallahu alaihi wasallam magsabda…gey tayma in samabahayang si gey makapag ayil duk gey sampurna in ayil bang gey kalapalan alen allahutaalla, (BISMILLA
